تشریفات ازدواج با تبعهٔ خارجی در ترکیه

در ترکیه، یک شهروند ترک و یک تبعهٔ خارجی (یا دو تبعهٔ خارجی) می‌توانند در برابر «مامور ثبت ازدواج»ِ صلاحیت‌دار ترکیه ازدواج کنند. دو تبعهٔ خارجی که تابعیت یک کشور واحد را دارند، می‌توانند در کنسولگری کشور خود در ترکیه نیز ازدواج کنند. ازدواج با وکالت مجاز نیست؛ مراسم باید با حضور دو شاهد و با حضور شخصی هر دو طرف انجام شود. بیشتر اسناد حداکثر ۶ ماه اعتبار دارند و برای اسناد خارجی، مهر آپوستیل/تصدیق و ترجمهٔ رسمی به ترکی لازم است. درخواست می‌تواند در هر ادارهٔ ثبت ازدواج ارائه شود. پس از ازدواج، برای همسر خارجی موضوع درخواست اجازهٔ اقامت خانوادگی مطرح می‌شود.


1) چه کسانی و کجا می‌توانند در ترکیه ازدواج کنند؟

  • ترک و تبعهٔ خارجی یا دو خارجی با تابعیت متفاوت: فقط در برابر مامور ثبت ازدواجِ صلاحیت‌دار (ادارهٔ ازدواج شهرداری / ادارهٔ نفوس / دفتر مفتی).
  • دو تبعهٔ خارجی با تابعیت یکسان: اگر حقوق ملی آنان اجازه دهد، می‌توانند در نمایندگی دیپلماتیک کشور خود (سفارت/کنسولگری) در ترکیه یا در برابر مقامات ترکیه ازدواج کنند.
  • شکل مراسم: علنی، با حضور حداقل دو شاهد و با حضور شخصی طرفین؛ ازدواج با وکالت ممکن نیست.
  • محل درخواست: مطابق اصلاحیهٔ 29.12.2020 شرط نشانی/اقامت حذف شده است؛ می‌توانید به هر ادارهٔ ثبت ازدواج مراجعه کنید.

2) اهلیت ازدواج، سن و موانع

  • سن: زن و مرد پیش از اتمام ۱۷ سالگی نمی‌توانند ازدواج کنند. ازدواج در سن ۱۶ سال فقط با اجازهٔ دادگاه ممکن است.
  • اهلیت و موانع: فقدان قوهٔ تمییز/محجوریت یا بیماری‌های روانی، قرابت نسبی ممنوع و وجود ازدواج قبلی از موانع قانونی ازدواج‌اند.
  • مدت انتظار (عدّه): زنی که ازدواجش پایان یافته تا ۳۰۰ روز نمی‌تواند ازدواج کند؛ اگر عدم بارداری با تصمیم دادگاه ثابت شود، این مدت برداشته می‌شود.

3) مدارک لازم (فهرست‌های کنترلی)

توجه: فهرست مدارک در شهرداری‌های مختلف ممکن است اندکی تفاوت داشته باشد؛ پیش از اقدام، فهرست به‌روز را از ادارهٔ مربوطه استعلام کنید. موارد زیر بر پایهٔ رویهٔ عمومی و منابع رسمی تنظیم شده‌اند.

الف) برای همسرِ شهروند ترک

  • اصل کارت شناسایی ترکیه و رونوشت ثبت نفوس/گواهی اهلیت ازدواج (معمولاً در پرونده درج می‌شود).
  • گزارش پزشکی (پزشک خانواده/بیمارستان دولتی).
  • عکس بیومتریک (حداکثر مربوط به ۶ ماه اخیر).
  • در صورت لزوم: رضایت‌نامهٔ ولی (برای صغیر/محجور) یا حکم لغو عدّه.

ب) برای همسرِ تبعهٔ خارجی

  • گذرنامه و ترجمهٔ رسمیِ ترکیِ تاییدشده نزد دفترخانه.
  • گواهی عدم‌موانع/اهلیت برای ازدواج (شهادت تجرد/Capacity) صادره از مرجع صلاحیت‌دار کشور متبوع یا نمایندگی دیپلماتیک؛ بسته به کشور، نیازمند مهر آپوستیل یا تایید وزارت خارجه/کنسولگری است. اسناد چندزبانه (فرم‌های ICCS مانند Formül A/B) ممکن است از آپوستیل بی‌نیاز باشند.
  • در صورت لزوم: گواهی تولد، حکم طلاق یا گواهی فوت به همراه ترجمه و آپوستیل/تصدیق.
  • گزارش پزشکی و عکس‌های بیومتریک.
  • وضعیت اقامت قانونی: بسیاری از شهرداری‌ها داشتن ویزا/اجازهٔ اقامت/اجازهٔ کار یا معافیت ویزا را مطالبه می‌کنند.
  • اعتبار مدارک: غالباً ۶ ماه؛ مجوز ازدواج نیز ۶ ماه اعتبار دارد.
  • مترجم: اگر یکی از طرفین ترکی نمی‌داند، مترجم رسمیِ سوگندخورده در زمان درخواست و مراسم الزامی است.

4) گام‌های درخواست (فرآیند عملی)

  1. نوبت‌گیری و کنترل اولیه: از هر ادارهٔ ثبت ازدواج دلخواه خود نوبت بگیرید.
  2. تهیهٔ پرونده: مدارک بالا را با ترجمه و آپوستیل/تصدیق تکمیل کنید؛ نام/تاریخ تولد در همهٔ اسناد باید منطبق باشد.
  3. گزارش پزشکی و عکس‌ها را تهیه کنید.
  4. ثبت درخواست و بررسی پرونده: در صورت نبود مانع، مجوز ازدواج (Evlenme İzin Belgesi) صادر می‌شود—برای ۶ ماه معتبر و قابل استفاده در ترکیه یا خارج.
  5. روز عقد: مراسم با دو شاهد و حضور شخصی طرفین برگزار می‌شود؛ ازدواج با وکالت ممنوع است.
  6. دفترچهٔ خانواده و ثبت: پس از مراسم، ثبت رسمی انجام می‌شود و دفترچهٔ خانواده تحویل می‌گردد. اگر ازدواج در کنسولگری انجام شده باشد، ثبت آن در ترکیه لازم است.

5) نکات نمونه از برخی شهرداری‌ها

  • شهرداری کلان‌شهری آنکارا: ممکن است برای مدارک ترکیِ صادره از کنسولگری، تایید وزارت خارجهٔ ترکیه خواسته شود (به‌استثنای اسناد چندزبانه/دارای آپوستیل)؛ حضور مترجم الزامی است.
  • آرناؤت‌کوی (استانبول): بر اعتبار ۶ماههٔ مدارک، عدم پذیرش مدارک کنسولگری‌های افتخاری و انطباق نام/تاریخ تولد در همهٔ اسناد تأکید می‌شود.
  • چانکایا (آنکارا): اقامت قانونی (ویزا/اقامت/اجازهٔ کار یا معافیت ویزا) مطالبه می‌شود.

6) پس از ازدواج: اجازهٔ اقامت خانوادگی (خلاصه)

اگر همسر خارجی قصد اقامت در ترکیه را دارد، می‌تواند از طریق سامانهٔ اقامت الکترونیک (e-İkamet) برای اجازهٔ اقامت خانوادگی اقدام کند. این اجازه معمولاً هر بار تا ۳ سال اعطا می‌شود، مشروط بر تداوم زندگی مشترک.


7) نکات عملی (کاهش ریسک رد پرونده)

  • از پیش روشن کنید که کشور شما طرف کنوانسیون لاهه (آپوستیل) هست یا نه.
  • اگر اسناد چندزبانهٔ ICCS (فرم A/B) دارید، غالباً به ترجمهٔ اضافی نیازی نیست.
  • یکنواختی نگارش نام (ترانویسی) و تطابق اطلاعات گذرنامه—گواهی‌نامه—گواهی تولد بسیار مهم است.

ازدواج با تبعهٔ خارجی — پرسش‌های متداول (FAQ)

1. آیا ازدواج با تبعهٔ خارجی در ترکیه ممکن است؟
بله. یک شهروند ترک و تبعهٔ خارجی—یا دو تبعهٔ خارجی—می‌توانند در برابر مامور ثبت ازدواج (شهرداری/ادارهٔ نفوس/دفتر مفتی) ازدواج کنند. مراسم با حضور دو شاهد و حضور شخصی طرفین انجام می‌شود؛ ازدواج با وکالت مجاز نیست.

2. آیا دو تبعهٔ خارجی می‌توانند در ترکیه با یکدیگر ازدواج کنند؟
بله، به دو صورت:

  • اگر تابعیت متفاوت دارند: در برابر مامور ثبت ازدواج ترکیه.
  • اگر تابعیت یکسان دارند: در سفارت/کنسولگری کشور خود در ترکیه طبق حقوق ملی خود.

3. درخواست را در کدام شهرداری می‌توان ارائه کرد؟
شرط نشانی حذف شده است. می‌توانید به هر ادارهٔ ثبت ازدواج در ترکیه مراجعه کنید.

4. مدارک لازم چیست؟
برای شهروند ترک: کارت شناسایی، رونوشت نفوس، گزارش پزشکی، عکس.
برای تبعهٔ خارجی: گذرنامه، گواهی تجرد/اهلیت، گواهی تولد، ترجمه‌های رسمی، آپوستیل یا تصدیق کنسولی/وزارت خارجه، گزارش پزشکی و عکس.
اسناد معمولاً ۶ ماه اعتبار دارند.

5. گواهی عدم‌مانع/اهلیت ازدواج چیست و از کجا گرفته می‌شود؟
سندی است که نشان می‌دهد فرد ازدواج نکرده و از حیث قانونی اهلیت ازدواج دارد. از مرجع صلاحیت‌دار کشور متبوع یا سفارت/کنسولگری آن کشور در ترکیه صادر می‌شود و معمولاً به آپوستیل یا تصدیق کنسولی/وزارت خارجه نیاز دارد.

6. آپوستیل چیست و آیا برای همهٔ اسناد لازم است؟
آپوستیل تصدیق بین‌المللی اصالت اسناد عمومی میان کشورهای عضو کنوانسیون لاهه 1961 است. برای فرم‌های چندزبانهٔ ICCS (Formül A/B) ممکن است آپوستیل یا ترجمه لازم نباشد.

7. مدت اعتبار اسناد چقدر است؟
بیشتر شهرداری‌ها اسنادی را می‌پذیرند که بیش از ۶ ماه از صدورشان نگذشته باشد. مجوز ازدواج نیز ۶ ماه اعتبار دارد.

8. آیا گزارش پزشکی الزامی است؟ از کجا دریافت می‌شود؟
بله، پیش از ازدواج الزامی است؛ شامل گروه خونی و غربالگری بیماری‌های واگیر. از پزشک خانواده یا بیمارستان دولتی دریافت می‌شود.

9. اگر یکی از طرفین ترکی نمی‌داند، مترجم لازم است؟
بله، حضور مترجم رسمیِ سوگندخورده در زمان درخواست و مراسم الزامی است.

10. آیا اقامت قانونی در ترکیه شرط است؟
در عمل، بسیاری از شهرداری‌ها اقامت قانونی (ویزا، اجازهٔ اقامت، اجازهٔ کار یا معافیت ویزا) را مطالبه می‌کنند. ویزا باید روز مراسم را پوشش دهد.

11. آیا مدارک کنسولگری‌های افتخاری پذیرفته می‌شود؟
خیر. فقط مدارک صادره از سفارت‌ها/کنسولگری‌های رسمی پذیرفته می‌شود. مدارک کنسولگری‌های افتخاری غالباً رد می‌گردد.

12. آیا می‌توان از طریق وکیل برای ازدواج اقدام کرد؟
خیر. طبق قانون مدنی ترکیه و آیین‌نامهٔ ازدواج، ازدواج با وکالت مجاز نیست؛ حضور شخصی هر دو طرف ضروری است.

13. اگر تبعهٔ خارجی قبلاً طلاق گرفته باشد چه باید کرد؟
اگر کشورِ صدور حکم طرف کنوانسیون آپوستیل باشد، رای طلاق باید ممهور به آپوستیل باشد. اگر طرف نباشد، تصدیق کنسولی/وزارت خارجه و ترجمهٔ رسمی لازم است.

14. آیا همسر خارجی بلافاصله پس از ازدواج تبعهٔ ترکیه می‌شود؟
خیر. ازدواج به‌صورت خودکار تابعیت نمی‌دهد. بر اساس مادهٔ ۱۶ قانون تابعیت، پس از حداقل سه سال زندگی مشترک و احراز شرایط (تداوم زندگی خانوادگی و نبود مانع امنیتی/نظم عمومی) امکان درخواست تابعیت وجود دارد.

15. آیا همسر خارجی پس از ازدواج می‌تواند در ترکیه بماند؟
بله. می‌تواند برای اقامت خانوادگی تا ۳ سال اقدام کند و در صورت تداوم ازدواج تمدید شود.

16. آیا ازدواج انجام‌شده در کنسولگری در ترکیه معتبر است؟
اگر دو تبعهٔ خارجیِ هم‌تابعیت در کنسولگری خود ازدواج کنند معتبر است؛ اما باید در ترکیه ثبت شود (با ارائهٔ سند ازدواجِ ترجمه‌شده و دارای آپوستیل به ادارهٔ نفوس).

17. در کدام شهرها روند کار ساده‌تر است؟
از نظر صلاحیت، همهٔ شهرداری‌ها برابرند؛ اما در استانبول (فاتح، آرناؤت‌کوی، اوسکودار) و آنکارا (چانکایا، کچئوؤرن) به دلیل تجربهٔ بیشتر با پرونده‌های خارجی، کارها معمولاً سریع‌تر پیش می‌رود.

18. آیا بدون برگزاری جشن عروسی فقط عقد رسمی ممکن است؟
بله. مراسم رسمی نزد مامور ثبت کافی است و ازدواج با امضا نزد مامور رسمیت می‌یابد.

19. ترجمهٔ اسناد خارجی را کجا انجام دهم؟
از طریق مترجم رسمیِ سوگندخورده و با تایید دفترخانه. اگر ترجمه در خارج انجام شده باشد، معمولاً تصديق دفترخانه در ترکیه و گاهی تصدیق کنسولی لازم است.

20. نام خانوادگی پس از ازدواج چگونه تعیین می‌شود؟
طبق قانون مدنی ترکیه، زن می‌تواند نام خانوادگی شوهر را بگیرد، نام پیشین خود را حفظ کند یا هر دو را با هم استفاده نماید. تغییرات گذرنامه برای اتباع خارجی تابع قوانین کشور متبوع آنان است.


اطلاعات تکمیلی

  • اگرچه معمولاً اعتبار اسناد ۶ ماه است، برخی شهرداری‌ها اسناد حداکثر ۹۰ روزه را می‌پذیرند.
  • هرگونه ناهمخوانی نام/تاریخ تولد را پیشاپیش اصلاح کنید.
  • در ترکیه عقد دینی بدون عقد رسمی ممنوع است.

جدول مدارک (مرور سریع)

مدرک/فرآیند

شهروند ترک

تبعهٔ خارجی

توضیحات

کارت شناسایی/گذرنامه

✔️

✔️

برای خارجی: ترجمهٔ رسمیِ ترکیِ تاییدشده نزد دفترخانه

گواهی اهلیت/عدم‌مانع ازدواج

✔️

✔️

برای خارجی: مرجع رسمی/نمایندگی + آپوستیل/تصدیق

گواهی تولد/وضعیت تأهل

(در صورت نیاز)

✔️

ترجمه + آپوستیل؛ برای اسناد چندزبانه ممکن است مستثنا شود

گزارش پزشکی

✔️

✔️

پزشک خانواده/بیمارستان دولتی

عکس (حداکثر ۶ ماهه)

✔️

✔️

ترجیحاً بیومتریک

رضایت‌نامه/حکم دادگاه (براساس سن)

(براساس سن)

(براساس سن)

برای سنین ۱۶–۱۷ سال

مترجم

(در صورت نیاز)

برای افراد ناآشنا به ترکی الزامی است


نمونهٔ برخی کشورهای عضو کنوانسیون آپوستیل (ترتیب الفبایی)

ایالات متحدهٔ آمریکا، آندورا، آنتیگوا و باربودا، آرژانتین، آلبانی، استرالیا، اتریش، جمهوری آذربایجان، باهاما، بحرین، باربادوس، بلژیک، بلیز، بلاروس، بوسنی و هرزگوین، بوتسوانا، برونئی، بلغارستان، جزایر کوک، جمهوری چک، چین (هنگ‌کنگ و ماکائو)، دانمارک، جمهوری دومینیکن، اکوادور، السالوادور، ارمنستان، استونی، فیجی، فنلاند، فرانسه، گرنادا، گواتمالا، گرجستان، آفریقای جنوبی، کرهٔ جنوبی، کرواسی، هلند، هند، بریتانیا، ایران (بنابر برخی منابع؛ پذیرش جزئی)، ایرلند، اسرائیل، اسپانیا، سوئد، سوئیس، ایتالیا، ایسلند، ژاپن، قزاقستان، قرقیزستان، لتونی، لیتوانی، لوکزامبورگ، مقدونیه، مالت، مولداوی، موناکو، نامیبیا، نروژ، ازبکستان، لهستان، پرتغال، رومانی، روسیه، صربستان، اسلواکی، اسلوونی، ترکیه، اوکراین، یونان.


نکات ویژه دربارهٔ ترکیه:

  • ترکیه از ۲۹ سپتامبر ۱۹۸۵ عضو کنوانسیون آپوستیل است.
  • فهرست کامل و به‌روز کشورهای عضو از طریق وب‌سایت‌های رسمی وزارت کشور ترکیه و کنفرانس لاهه در حقوق بین‌الملل خصوصی (HCCH) در دسترس است.

برچسب ها


whatsapp Telefon Mail tr-flag en-flag ru-flag ar-flag fa-flag